(Dieãn tieán Haønh Quaân cuûa SÑND ñaëc bieät keå töø ngaøy N (28/6/72)
theo leänh Toång Phaûn Coâng cuûa Quaân Ñoaøn I)
- Côø bay!
- Côø bay oai huøng treân thaønh phoá thaân yeâu
- Vöøa chieám laïi ñeâm qua baèng... maùu !
Ñieàu maø ít ai ngôø ñeán ñaõ bieán thaønh söï thaät, moät söï thaät taøn khoác trong cuoäc chieán tranh dieät chuûng ôû Vieät Nam. Ñoù laø vieäc Haø Noäi coâng khai xua quaân CSBV traøn qua soâng ranh giôùi Beán Haûi vôùi haøng ngaøn xe taêng, ñaïi phaùo 130 ly, cuøng nhieàu suùng phoøng khoâng vaø hoûa tieãn 122 ly. ñòch doác toaøn löïc quyeát taâm xaâm chieám mieàn Nam Vieät Nam. Vaø neáu chieán cuoäc khoâng noå lôùn nhö vaäy, caùi teân coå thaønh Ñinh coâng Traùng, doøng soâng Myõ Chaùnh, cuõng nhö bao nhieâu ñòa danh xa xoâi khaùc treân phaàn ñaát khoán khoå naày ñaõ khoâng trôû thaønh quen thuoäc vôùi moïi ngöôøi nhö hieän nay.
Ngaøy 2/5/72, chæ coøn Löõ ñoaøn 147 Thuûy quaân Luïc chieán taïi phía Baéc soâng Myõ Chaùnh. Trong khi ñoù quaân CSBV doàn noã löïc taán coâng Löõ ñoaøn 369 TQLC taïi caàu Myõ Chaùnh. Sau nöûa ngaøy giao tranh, 17 trong 18 chieán xa T-54 cuûa ñòch ñaõ bò caùc chieán só thieän chieán cuûa ta baén haï.
Hai trung ñoaøn CSBV bò thieät haïi naëng neà phaûi ruùt chaïy veà höôùng röøng Haûi Laêng. Ngaøy hoâm sau, 3/5/72, caàu Myõ Chaùnh ñaõ ñöôïc quaân ta phaù saäp ñeå caûn böôùc tieán baèng cô giôùi cuûa ñòch. Tænh Quaûng Trò xem nhö hoaøn toaøn bò loït vaøo tay quaân Coäng Saûn BV!
Khi hay tin Quaûng Trò bò thaát thuû, daân quaân tranh nhau chaïy veà Hueá. Cuõng trong ngaøy 2/5/72, thieáu töôùng Tröôûng ñöôïc Toång thoáng Nguyeãn vaên Thieäu boå nhaäm chöùc Tö leänh Quaân ñoaøn I vaø Quaân khu I thay theá trung töôùng Hoaøng xuaân Laõm. OÂng caáp toác bay ra ngay nhieäm sôû môùi, coá ñoâ Hueá luùc naày ñang ôû trong tình traïng hoãn loaïn voâ traät töï.
Ngay khi ñeán Hueá, Töôùng Tröôûng ñaõ caáp toác toå chöùc phoøng thuû choáng laïi aùp löïc cuûa 3 Sö ñoaøn 304, 308, vaø 325 CSBV töø phía Baéc soâng Myõ Chaùnh, vaø Sö ñoaøn 324B ôû phía Taây. Vôùi moät söï bình tænh ñaùng kính phuïc, khoâng coù moät traùch phaït hay quy loãi cho moät ai.
OÂng ñaõ vaõn hoài ñöôïc traät töï trong haøng nguõ quaân só vaø ñaët laïi ngay heä thoáng an ninh phoøng thuû treân bôø soâng Myõ Chaùnh, saün saøng chôø ñoùn moät cuoäc taán coâng môùi cuûa ñòch. Vì hoï ñaõ chieám ñöôïc moät phaàn ñaát khaù saâu vaø ñang muoán tieán xa xuoáng phía Nam khai thaùc thaønh quaû chieán thaéng vöøa ñaït ñöôïc.
Ñòch phaûi maát gaàn moät thaùng môùi kòp boå sung vaø taêng cöôøng löïc löôïng ñeå hoøng tieáp tuïc khai thaùc theâm chieán quaû. Moät thôøi gian quaù ñuû cho töôùng Tröôûng kieän toaøn xong heä thoáng phoøng thuû. OÂng chaúng nhöõng chaän ñöùng ñöôïc ñôït taán coâng cuûa quaân Coäng saûn Baéc Vieät maø coøn phaûn coâng doø daãm ôû moät vaøi ñieåm, laøm ñòch phaûi luùng tuùng vaø chuøng böôùc tieán quaân cuûa hoï laïi. OÂng ñaõ nhaän ñöôïc leänh phaûi tieâu dieät 4 sö ñoaøn chaùnh qui Baéc Vieät ñang ñoái dieän ôû bôø Baéc soâng Myõ Chaùnh, baèng 2 sö ñoaøn toång tröø bò laø Sö ñoaøn Duø vaø Sö ñoaøn TQLC maø hieän oâng ñaõ coù saün trong tay.
Ngaøy 8/5/72, Löõ ñoaøn 2 Duø ra taêng vieän töø maët traän Taây Nguyeân. Ñeán ngaøy 22/5/72, theâm Löõ ñoaøn 3 Duø töø maët traän An Loäc, vaø sau ñoù laø boä tö leänh SÑND ñöôïc chuyeån vaän ra baûo veä coá ñoâ Hueá.
Ngaøy 14/5/72, töôùng Phaïm vaên Phuù, Tö leänh Sö ñoaøn 1 Boä binh, ñaõ tröïc tieáp chæ huy cuoäc phaûn coâng taùi chieám caên cöù Bastogne ôû phía Taây Nam Hueá. Chieàu ngaøy 15/5, Trung ñoaøn 3 Boä binh ñaõ hoaøn toaøn laøm chuû Bastogne.
Ngaøy 28/6/72, cuoäc toång phaûn coâng cuûa QLVNCH chính thöùc baét ñaàu. Hai SÑND vaø TQLC taán coâng tuyeán phía Baéc soâng Myõ Chaùnh, trong khi SÑ1BB ñaùnh thoïc ra höôùng Taây thuoäc daõy Tröôøng sôn.
Maët traän B5 ñaõ tung ra chieán tröôøng taát caû 6 sö ñoaøn goàm: 304, 308, 312, 320B, 324B, vaø 325 (312 môùi keùo töø Laøo qua).
Ba Tieåu ñoaøn 7, 9, 11 Nhaûy duø theo theá goïng keàm laøm muõi nhoïn vöôït soâng Myõ Chaùnh tieán vaøo Quaûng Trò. Chieán cuoäc keùo daøi dai daúng cho ñeán ngaøy 25/7/72 löïc löôïng Duø (TÑ5ND) môùi caém ñöôïc côø Quoác Gia leân bôø ngoaøi coå thaønh Quaûng Trò.
Hai ngaøy sau, Sö ñoaøn Duø chuyeån vuøng traùch nhieäm phía Ñoâng quoác loä I laïi cho Thuûy quaân Luïc chieán. Coå thaønh Quaûng Trò hình vuoâng vôùi beà daøi moãi caïnh laø 590 thöôùc, chieàu daày vaø cao laø 5 thöôùc, ñaõ ñöôïc TQLC noã löïc döùt ñieåm vaøo ngaøy 16/9/72. Taøn quaân cuûa Trung ñoaøn 48 trong coå thaønh ñaõ ruùt chaïy sang bôø Baéc soâng Thaïch Haõn.
Tröôùc ngaøy 28/6/72 (ngaøy N); Sö ñoaøn Nhaûy duø thænh thoaûng vaãn cho caùc toaùn trinh saùt vaø vieãn thaùm vöôït soâng Myõ Chaùnh ñi saâu vaøo phía söôøn Taây, doïc haønh lang daõy Tröôøng Sôn ñeå doø la tình hình ñòch. Caùc tin töùc do Vieãn Thaùm cung caáp keå caû hình aûnh chuïp ñöôïc, cho bieát ñòch ñaõ taêng cöôøng raát nhieàu vaøo traän ñòa goàm: boä ñoäi, xe taêng, vaø phaùo binh.
Tuyeán ñaàu cuûa sö ñoaøn gaàn bôø soâng Myõ Chaùnh do Tieåu ñoaøn 2 Nhaûy duø vaø Tieåu ñoaøn 7 Nhaûy duø traán giöõ. Taát caû khinh binh cuûa hai tieåu ñoaøn naày ñeàu ñöôïc trang bò baèng hoûa tieãn M-72 hoaëc hoûa tieãn 4 noøng MX-202 ñeå phoøng choáng chieán xa ñòch (ngoaøi thaønh phaàn vuõ khí caù nhaân). Coøn hoûa tieãn “Tow” maëc duø tieåu ñoaøn naøo cuõng coù, nhöng vì ñòa theá nuùi ñoài nhaáp nhoâ truøng ñieäp, neân chæ ñaët treân nhöõng ñieåm cao phía sau ñeå deã ñieàu khieån, vaø nhôø vaäy caùc xaï thuû khoâng bò haïn cheá taàm nhìn, hôn nöõa loaïi naày khaù coàng keành vaø naëng neà.
Cuõng caàn nhaéc laïi laø trong traän Haï Laøo, vì laàn ñaàu tieân caùc binh só Sö ñoaøn Duø ñaõ chaïm traùn vôùi chieán xa ñòch, neân bò hoang mang vaø lính quyùnh, do ñoù hoï ñaõ söû duïng M72 khoâng höõu hieäu chính xaùc, thieáu hieäu quaû khi baén vaøo xe taêng ñòch. Ruùt kinh nghieäm naày, luùc trôû veà haäu cöù, caùc ñôn vò Nhaûy Duø (keå caû ñôn vò chuyeân moân nhö Truyeàn Tin, Coâng Binh, Tieáp Vaän,....) ñeàu ñöôïc huaán luyeän kyõ caøng vaø lieân tuïc. Ñeå binh só chính maét troâng thaáy hieäu quaû cuûa M72 khi baén taäp vaøo caùc chieán xa (ñaõ hö hoûng, ñöôïc laøm muïc tieâu thöïc taäp).
Ñaàu thaùng 6/1972, ñòch ñaõ môû ñôït taán coâng thaêm doø vaøo TÑ11ND ôû bôø Nam soâng Myõ Chaùnh, baèng nhò thöùc boä binh thieát giaùp. Thoaït ñaàu Coäng quaân phaùo kích lieân tuïc, vaø luùc môø saùng boä binh ñòch vaø chieán xa ñaõ caøn leân, xoâng vaøo tuyeán phoøng thuû cuûa TÑ11ND (sôû dó xe taêng T54, thuûy xa boïc saét PT76, vaø BTR85 ñaõ qua soâng deã daøng, vì coâng binh ñòch ñaõ uûi vaø ñoå ñaát laøm moät caàu ngaàm, nöôùc chæ saâu ñeán coå chaân, vôùi ñoä doác bôø soâng khoaûng 30 ñoä).
Cuøng thôøi gian ñoù, ñòch ñaõ phaùo kích vaøo vò trí ñoùng quaân cuûa TÑ2ND vaø caên cöù Nancy do moät ñaïi ñoäi Duø traán giöõ caàu phao baêng qua soâng Myõ Chaùnh (do Coâng binh Quaân ñoaøn I thieát laäp). Nhôø chuaån bò haàm hoá chieán ñaáu kieân coá vaø ñuùng caùch, neân khi chieán xa ñòch vöøa tôùi, Caùc binh só TÑ11ND ñaõ haï ngay 2 chieác T54 baèng suùng choáng chieán xa M72 vaø XM202 (hoûa tieãn laân tinh 4 noøng). Boä ñoäi ñòch hoø heùt xung phong, nhöng bò ñaåy lui bôûi caùc suùng caù nhaân, ñaïi lieân, vaø ngay caû löïu ñaïn. Ñòch coá gaéng nhaøo leân nhieàu laàn nhöng ñeàu bò ñaåy lui.
Coäng quaân nuùp theo sau xe T54, PT76, vaø thuûy xa BRT85 ñeå mong choïc thuûng phoøng tuyeán cuûa ta. Trong luùc ñoù Tieåu ñoaøn tröôûng TÑ11ND ñaõ yeâu caàu phaùo binh baén hoãn hôïp ñaàu ñaïn chaïm noå, töø treân khoâng chuïp xuoáng laøm chaùy vaø hö haïi theâm maáy chieác thieát giaùp, vaø laøm haøng nguõ ñòch tan raõ boû chaïy taùn loaïn veà phía sau. Ñoaøn xe taêng ñòch thaùo lui veà höôùng bôø soâng vaø ñeå laïi nhieàu teân bò thöông, bò cheát, cuøng vuõ khí ngoån ngang.
Thaáy ñòch ruùt lui, roái loaïn haøng nguõ, tieåu ñoaøn tröôûng ra leänh truy kích. Caùc chieán só Duø, ñang raát haân hoan vì ñaõ söû duïng hieäu quaû caùc suùng choáng chieán xa M-72 vaø XM-202, nghe leänh voäi nhaøo ra khoûi hoá chieán ñaáu, vöøa ñuoåi theo baén vöøa hoø heùt vang trôøi. Anh em röôït ñòch qua khoûi bôø soâng môùi quay trôû laïi thu löôïm chieán lôïi phaåm.
Vì thaùo chaïy trong côn hoaûng loaïn, neân khi qua soâng, caùc chieán xa ñòch ñaõ ñaâm huùc laãn nhau, tranh ñöôøng chaïy tröôùc, khieán moät soá xe bò laät nghieâng ngaû, xích saét höôùng leân trôøi, gioáng nhö cua bò laät ngöûa, naèm ñoù maø maùy haõy coøn noå.
Toång coäng trong traän naày, ñòch thieät haïi boû xaùc taïi choã treân 100 teân; baét ñöôïc 5 tuø binh cuûa Trung ñoaøn 66, Sö ñoaøn 324 CSBV, ngoaøi ra coøn tòch thu haøng traêm vuõ khí ñuû loaïi. Boán chieán xa T-54 bò haï taïi chaân ñoài ngay tröôùc ñaïi ñoäi tieàn ñoàn; 7 chieác boû laïi coøn ngöôøi thì chaïy maát. Taïi ñieåm vöôït soâng coù 9 chieán xa T54, PT76, hoaëc BTR85 naèm ngoån ngang do luùc tranh giaønh troán chaïy, ñaõ ñaâm saàm vaøo nhau laät nghieâng vaø bò keït doàn thaønh cuïc neân khoâng di chuyeån leân bôø ñöôïc.
TÑ11ND bò toån thaát khoaûng 20 (vöøa cheát vaø bò thöông); ña soá do phaùo ñòch baén tröôùc giôø taán coâng. Sau naày Trung ñoaøn 4 (thuoäc Sö ñoaøn 2 Boä binh) taêng phaùi cho Sö ñoaøn Duø, ñeán traán thuû ñoài Traàn vaên Lyù ñeå caùc ñôn vò Duø tieán leân phía Baéc, vöôït qua soâng Myõ Chaùnh, tieán thaúng tôùi soâng Nhung, vuøng Tröôøng Phöôùc. Caùc Tieåu ñoaøn Duø ñaõ luïc soaùt vaø tòch thu ñöôïc moät soá thieát giaùp chôû quaân loaïi BTR-85, moãi xe coù trang bò hai suùng ñaïi lieân 12 ly 8 do Trung Coäng cheá taïo. Caùc chieán xa naày vaãn coøn toát ñaõ ñöôïc che daáu trong caùc luøm caây beân bôø soâng Myõ Chaùnh .
Ngaøy 28/6/1972 (ngaøy N), TÑ1ND vaø TÑ2ND vöôït soâng Myõ Chaùnh luùc 5 giôø saùng vaø tieán ñaùnh ñòch trong caûnh trôøi coøn môø toái. Vì bò baát ngôø, ñòch choáng traû yeáu ôùt chæ lo troán chaïy hoaûng loaïn veà höôùng Baéc vaø ñeå laïi raát nhieàu vuõ khí naëng. Ñaëc bieät laø caùc giaøn phaùo phoøng khoâng trang bò 2 ñaïi baùc 57 ly coù gheá ngoài cho xaï thuû xoay trôû voøng voøng.
TÑ1ND do Thieáu taù La tònh Töôøng, K9TÑ (sau bò beänh neân Thieáu taù Leâ Hoàng thay theá) chæ huy, ñaõ tòch thaâu ñöôïc 14 chieác xe phoøng khoâng vaø nhieàu vuõ khí ñuû loaïi khaùc, cuøng baét soáng 5 tuø binh.
Beân caùnh traùi laø TÑ2ND do Thieáu taù Nguyeãn ñình Ngoïc, K19ÑL, chæ huy, ñaõ ñaùnh truùng ngay boä chæ huy cuûa Trung ñoaøn 203 chieán xa ñòch. Khi nghe tieáng la xung phong vaø caùc chieán só Duø aøo aït nhaøo leân, caùc boä ñoäi tuøng thieát ñòch ñaõ chaïy töù taùn veà höôùng nuùi vaø phía Baéc, boû laïi 3 chieán xa T54 maùy vaãn coøn ñang noå vaø ñeøn coøn chieáu saùng.
TÑ2ND ñaõ tòch thu ñöôïc nhieàu suùng coái 61 ly vaø 82 ly vaãn ñeå nguyeân taïi vò trí boá phoøng. Hai ngaøy sau caùc chieán xa ñòch ñöôïc laùi veà caên cöù haønh quaân cuûa SÑND taïi caây soá 17, gaàn An Loã. Nhôø chieán coâng naày, Ngoïc “Ngaø” ñöôïc leân Trung taù ñaëc caùch maët traän.
Ngaøy 2/7/72 môû ñaàu cho giai ñoaïn II, TÑ9 vaø Tieåu ñoaøn 11 Nhaûy Duø ñöôïc tröïc thaêng vaän xuoáng phía Baéc cuûa soâng Nhung, con soâng nhoû baét nguoàn töø höôùng Ñoâng Baéc, qua Tröôøng Phöôùc, Mai Ñaèng, Thöông Xaù, ñeå vaøo Thaïch Haõn ôû phía Ñoâng Quaûng Trò. TÑ11ND beân phaûi, TÑ9ND beân traùi, cuøng chieám töøng thöôùc ñaát treân nhöõng ñoài troïc, döôùi aùnh naéng oi böùc cuûa muøa heø ñoû löûa!
Coäng quaân phaùo caûn ñöôøng baèng haøng loaït ñuû loaïi 130, 122ly,...Nhöng ñoaøn quaân khoâng daùm chaàn chöø, moïi ngöôøi quyeát ñoäi phaùo vaøo laáy laïi maûnh ñaát Quaûng Trò thaân yeâu.
Treân ñoaïn ñöôøng daøi 9 caây soá, töø Giaùp Haäu qua Mai Ñaèng, ñeán La Vang Thöôïng, binh só thaáy caûnh vaät gaàn nhö khoâng coøn söï soáng. Caùc ñoaïn ñöôøng nhöïa thì loã choã hoá bom, treân baõi caùt ñieâu taøn boác hôi döôùi maët trôøi ñoû löûa thì toaøn laø caûnh cheát: vaät cheát vaø ngöôøi cheát!
TÑ9ND chia quaân 2 ngaõ, caùnh cöïc Taây do hai ñaïi ñoäi cuûa Ñaïi uùy Troïng, k25TÑ, ÑÑ91 vaø Ñaïi uùy Ngöu (94) tieán ñaùnh vuøng Taân Leâ, Phöôùc Moân,...Baûo veä söôøn phaûi coù Ñaïi ñoäi 92 cuûa Töôøng, k26TÑ, söôøn phaûi coù Trung uùy Vaøng, k1/68TÑ, caû ba Töôøng, Vaøng, Troïng,...ñeàu bò thöông trong cuoäc tieán quaân naày! Rieâng Ngöu ñaõ hy sinh taïi Taân Teùo! Thaêng leân thay theá.
Ñaïi uùy Ñinh v. Töôøng bò maûnh B40 ghim vaøo xöông baû vai, nhöng vì thieáu só quan neân Baùc só Tính moå taïi choã. Trong khi Ñaïi uùy Traàn ngoïc Chæ vaø Thieáu uùy Maëc Ñaïm ñeø tay chaân vaø Baùc só Tính ñang moå thì ñòch phaùo kích lieân tuïc gaàn 10 phuùt. Moïi ngöôøi phoùng vaøo haàm aån nuùp, boû Töôøng naèm treân baêng ca maùu chaûy lai laùng. Heát phaùo kích BS Tính trôû ra tieáp tuïc!
TÑ7ND do Thieáu taù TÑT Traàn ñaêng Khoâi chæ huy, vaø TÑP Nguyeãn Loâ. Binh só vöôït qua caàu Myõ Chaùnh vaøo khoaûng 4 giôø khuya, chieám vuøng Löông Ñieàn, Taân Töôøng, Tröôøng Vinh, laàn ñeán Nam soâng OÂ Kheâ, ñeå baûo veä baõi ñaùp cho TÑ9 vaø TÑ11. TÑ7ND vöôït qua soâng Nhung laøm muõi duøi cöïc Ñoâng, moät thieát vaän xa bò chìm, Tieåu ñoaøn tieán chieám laøng An Thaùi, tieâu dieät nhieàu choát caûn ñöôøng, vöôït qua quoác loä I boá trí taïi phía Nam ngaõ ba Long Höng.
Töø Haûi Laâm, Thieáu taù Leâ vaên Meã hoïp boä chæ huy Tieåu ñoaøn thieát keá hoaïch haønh quaân “Baéc tieán”. Chæ tay trong baûn ñoà, Tieåu ñoaøn tröôûng Leâ vaên Meã noùi vôùi Thaønh:
- Toa thaáy caùi La Vang Höõu naày khoâng?
- Thaáy. Thaønh traû lôøi.
- Toa thaáy caùi La Vang Chính naày khoâng?
- Thaáy roài, coøn chi nöõa khoâng “OÂn”?
- Toa daãn hai ñaïi ñoäi chieám La Vang Höõu xong, queïo tay traùi vaây Vöông Cung Thaùnh Ñöôøng, boïc töø höôùng Taây Nam ñaùnh caû hai muïc tieâu...Coù gì thaéc maéc?
- Khoâng, Thaønh thì khi naøo cuõng ít noùi, traàm laëng nhö maët nöôùc chieàu thu.
TÑ11ND tieán chieám nhaø thôø La Vang. La Vang laø moät ñòa danh noåi tieáng veà maët toân giaùo, theo truyeàn thuyeát La Vang laø teân moät loaïi caây moïc hoang raát nhieàu ôû ñaây, ngöôøi ñòa phöông goïi laø laù vang (laù vaèng?).
Trong lòch söû Vieät Nam, 200 naêm veà tröôùc laø thôøi kyø ñaøn aùp tín ngöôõng, caám ñoaùn Coâng Giaùo. Töông truyeàn raèng moät soá giaùo daân bò nhaø Taây Sôn luøng baét vì nghi hoï theo linh muïc Baù Ña Loäc giuùp chuùa Nguyeãn AÙnh. Hoï troán trong nhaø thôø La Vang, bò ñoùi khoå vaø beänh taät; haèng ngaøy chæ bieát caàu nguyeän. Döôùi trieàu ñaïi vua Caûnh Thònh, giöõa thaùng 8 naêm 1798, Ñöùc Meï Maria ñaõ hieän ra baûo haùi laù vang naáu nöôùc uoáng seõ heát beänh. Töø ñoù La Vang ñöôïc xem nhö Thaùnh ñòa cuûa ngöôøi Thieân Chuùa Giaùo ñöôïc truyeàn tuïng laø nôi coù nhieàu pheùp laï xuaát hieän. Tôùi ñaàu theá kyû naøy moät giaùo ñöôøng ñaõ ñöôïc xaây döïng taïi ñaây. Sau nhieàu laàn taùi thieát, ngoâi nhaø thôø khang trang cuoái cuøng ñaõ ñöôïc Toøa Thaùnh La Maõ phong laøm Vöông Cung Thaùnh Ñöôøng.
Ñöôøng vaøo La Vang tuy ngaén nhöng ñoù laø ñoaïn ñöôøng cuûa töû thaàn. Ñoaïn ñöôøng naày coù moät caây caàu nhoû, caàu Tröôøng Phöôùc. Caùi teân Tröôøng Phöôùc coù nghóa laø phöôùc ñöùc laâu daøi, nhöng hoâm nay caây caàu naày laø moät trong nhöõng nôi ñoå maùu nhieàu nhaát. Maùu cuûa nhöõng chieán só Coâng binh Chieán ñaáu Lieân ñoaøn 10 ñang doïn ñöôøng cho quaân ta tieán leân, maùu cuûa caùc chieán só Duø ñang tieán ñaùnh veà thoân La Vang. Coäng quaân khoâng daøn ra ñeå chaän ñöôøng, maø chæ phaùo doïc theo QLI, ñaïn phaùo rôi beân treân vaø chung quanh caàu, bieán ñaây thaønh moät vuøng töû ñòa. Tröôùc söùc tieán vuõ baõo cuûa caùc chieán só Duø, chieán xa ñòch phaûi haï noøng suùng ñaïi baùc xuoáng baén tröïc xaï moät caùch voäi vaøng ñeå ruùt chaïy. Thaáy 2 chieác T54 ñang traán giöõ tröôùc nhaø thôø, gaàn töôïng ñaøi Ñöùc Meï, binh só cuûa Thaønh nhanh choùng baén chaùy caû hai, roài ñaùnh ñuoåi löïc löôïng ñòch beân trong nhaø thôø, laøm chuû tình hình sau 3 giôø giao chieán.
Vöông Cung Thaùnh Ñöôøng chæ coøn maët tieàn, toøa Thaùnh Ñöôøng ñeïp vaøo haøng quoác teá ngaøy naøo khoâng coøn nöõa! Haøng döông xanh khoâ laù troác goác, maùi nhaø thôø xieâu deïo tan naùt...Thaønh ñöùng treân maët saân tröôùc chính toøa, maët saân ñaù taûng roäng meânh moâng vaø phaúng laùng nay bò caøy naùt chæ coøn töøng phieán ñaù vôõ saét caïnh... Caûnh vaät laëng leõ, khoâng tieáng chim hoùt treân caønh caây, khoâng tieáng caàu kinh roän raøng vang doäi khaép daõy Tröôøng Sôn aâm u tòch mòch, mang theo chieàu roäng khoâng gian noãi bi thaûm thieâng lieâng cuûa ngöôøi traàn tuïc, Voâ Nhieãm!
- Chieán tranh baäy thaät!
Thaønh laøm daáu thaùnh giaù, ñöùng daäy boû traøng haït vaøo tuùi aùo, ñoäi noùn saét böôùc ñi... Töôïng Ñöùc Meï La Vang bò maûnh ñaïn phaùo cheùm maát moät phaàn ñaàu! Thaønh nhìn höôùng Baéc, nôi con ñöôøng ñaát ñoû daãn veà La Vang Taû, töôûng ñeán nhöõng ngaøy Teát Maäu Thaân, anh vaø Döôõng ñaõ ñaùnh ñòch taïi ngaõ tö gaàn caên cöù Trung ñoaøn 1 BB, töôûng ñeán nhöõng aùnh ñuoác baäp buøng cuûa ñoaøn ngöôøi traåy hoäi ñeâm traêng raèm trong nhöõng ngaøy ñaát nöôùc coøn thanh bình. “Chieán tranh baäy thaät”, söï phieàn muoän cuûa Thaønh chæ ñöôïc dieãn taû bôûi boán chöõ traùch moùc nheï nhaøng vaø ngaén goïn!
Chính Baéc, cöù moät höôùng maø ñaùnh, töøng nhaø, töøng haàm, töøng choát ñòch,...Chieán só Duø phaûi ñaùnh baèng löïu ñaïn, caù nhaân chieán ñaáu vaän duïng toái ña.
Truïc chính do Thieáu taù Leâ vaên Meã daãn thaèng 114 (cuûa Laïi ngoïc Long), 113 cuûa Ñieàn minh Xuyeán. Thaønh daãn Huøng moùm (112) vaø Ñinh vieát Trinh (111) ñaùnh keïp naùch doïc ñöôøng raày chieám muïc tieâu keá tieáp laø nhaø ga xe löûa.
Töøng thöôùc ñaát luùc naày ñöôïc ñaùnh laáy laïi baèng moät giôø, moät buoåi...Khuùc xöông naày thaät khoù nuoát (cöûa hoïng chính cuûa Quaûng Trò) daày ñaëc “Choát cöùng”, maø TÑ11ND cuøng Lieân ñoäi 81 Bieät Caùch Duø cuûa ngöôøi huøng Phan Vaên Huaán, Phaïm Chaâu Taøi phaûi coá gaéng nuoát gaàn trôïn tröøng con maét! Laøm sao qua khoûi maáy caùi “Khaùch saïn” naày? “Khaùch saïn” laø muïc tieâu ñöôïc ñaët baèng teân nhöõng nôi aên chôi noåi tieáng maø caùc só quan Duø theøm thuoàng töôûng nhôù nhöng chæ coù theå duøng noù ñeå nhaéc nhôû cho ñôõ buoàn: Majestic, Maxim, Continental,.... Thöïc teá nhöõng khaùch saïn ôû ñaây vôùi nhieàu lôùp keõm gai, moãi “Phoøng nguû” trí moät khaåu thöôïng lieân, ñöôïc “Cover” bôûi haøng raøo suùng coái.
Laøm sao ñaùnh? Nhôø maáy ñöùa con cuûa “Hoå xaùm” (Bieät Caùch Duø) ñaùnh thöû baèng chieán thuaät ñoät kích suoát hai ñeâm cuõng khoâng xong! Thaønh chæ huy 111 vaø 112 tieán ñaùnh nhaø ga, Huøng moùm ñònh cuøng Tuù Trinh “Ra ga tieãn em ñi”, nhöng gaëp “Em” thöù döõ, em raêng ñen maõ taáu thuoäc daân chôi hoà göôm chính coáng, em ñeo daây ngöïc baèng daây ñaïn AK, em xaùch “Ví” ñöïng toaøn baèng löïu ñaïn chaøy, “Em” laø ñöùa con cuoái cuøng cuûa ñaûng: Sö ñoaøn 325 Toång tröø bò. Huøng vaø Trinh cöù thay phieân nhau “Haï” em, hai ngöôøi ñònh tieãn em ñi nhöng chaúng em naøo muoán ñi, em baùm chaéc nhaø ga. Ñoaïn ñöôøng raày khoâng ñaày 400 thöôùc maø suoát 5 ngaøy cuõng khoâng theå vöôït qua! Caùi ngaõ ba xa xa ñoù laø ñöôøng Traàn Höng Ñaïo, ñöôøng naày daãn vaøo chôï Quaûng Trò, choã ñoù ñòch ñaõ töû thuû trong nhaø thöông.
Suoát ngaøy 11/5/72, Huøng khoâng theå chieám ñöôïc muïc tieâu, anh töø haêng haùi vui taùnh cuûa nhöõng ngaøy ñaàu treân ñöôøng giaûi toûa queâ nhaø laø tænh Quaûng Trò naày. Boãng nhieân Huøng ñoåi taùnh, la où om soøm:
- Muoán cheát phaûi khoâng? Taïi sao mi khoâng ñaøo haàm? Tao la mi coøn hôn ñeå Vieät Coäng baén mi vôõ soï ...!!
Huøng noùi nhöõng caâu khoâng bao giôø noùi (Huøng noåi tieáng thöông lính), anh ñoåi taùnh moät caùch baát thöôøng...Ñieàm gì ñaây ? Chieán tranh thöôøng coù nhöõng söï kieän kyø laï nhö theá, ngöôøi saép cheát thöôøng ñoåi taùnh (coá thieáu taù Leâ vaên Hueä cuûa TÑ9ND bò con ve voâ ruùn, roài sau ñoù vaøi ngaøy, töï nhieân ñöùng khôi khôi treân ñöôøng raày cao, ruùt suùng Colt-45 baén chæ thieân thuùc hoái xung phong, ñeå roài bò ñòch baén truùng 2 vieân ñaïn cheát khoâng kòp troái!).
Huøng goïi maùy noùi chuyeän vôùi Baùc só Lieäu:
- Laáy ñöôïc khaåu K-54 naøo thì toâi cho oâng...Lieäu ôi, sao moa nhôù meï moa quaù, hoâm ôû Kontum vöôït thoaùt trôû veà coù maáy ngaøy pheùp laïi khoâng ñi thaêm baø... Chieám xong Quaûng Trò moa seõ xin pheùp vaøi ngaøy voâ Ñaø Naúng thaêm meï ...Chæ coøn 400 thöôùc laø moa thaáy caùi nhaø ôû luùc nhoû, vì theá cöù nhôù baø giaø!!
Thaûm thöông thay, con chim keâu tieáng bi ai tröôùc khi cheát, con ngöôøi linh thieâng hôn bieát tìm choán queâ höông ñeå ñi veà!
Ngaøy 14/7/72, ñuùng 3 thaùng sau ngaøy ruùt khoûi Charlie, Huøng bò moät quaû ñaïn phaùo voâ tình vaø cay nghieät rôi truùng ngay voõng naèm! Huøng hy sinh sau nhöõng ngaøy chinh chieán khoâng ngöøng nghæ. Khoùa 22 Ñaø Laït cuûa Huøng ra tröôøng nhaèm Teát Maäu Thaân, moät soá hy sinh ngay töø nhöõng ngaøy môùi trình dieän ñôn vò. Sau gaàn 5 naêm ñaùnh giaëc, Huøng ñaõ ñi xa ñeán cuoái trôøi mieàn Nam, Huøng töøng ñeán hang saâu, nuùi thaúm cuûa mieàn Taây Nguyeân, giôø ñaây ñaõ quay veà coá thoå, baây giôø Huøng ñaõ trôû veà Quaûng Trò, nôi choân nhao caét ruùn cuûa Huøng!!! Ngöôøi chieán só treû tuoåi, can tröôøng ñaõ ñi heát ñoaïn ñöôøng khoå naïn cuûa queâ höông Vieät Nam ñoïa ñaøy, vaø trôû veà cheát taïi nhaø xöa (caùch 100 thöôùc!)!!!
Töø Vuøng nuùi phía Taây, doïc theo daõy Tröôøng Sôn, ñòch chuyeån quaân taêng cöôøng ñònh phaûn kích caùc ñôn vò Nhaûy Duø.
Löõ ñoaøn I Nhaûy duø, do Trung taù Leâ vaên Ngoïc chæ huy, caøn queùt ñòch töø Nam leân Baéc laáy quoác loä I laøm chuaån, moãi beân saâu vaøo 3 caây soá. Tieán töø Myõ Chaùnh tôùi soâng Nhung, vöôït qua La Vang, taùi chieám Haûi Laêng; thaúng vaøo thaønh phoá Quaûng Trò, giao tieáp vôùi TÑ5ND ñang chieám giöõ laøng Tri Böu.
Trong traän taùi chieám quaän Haûi Laêng, thieáu taù Traàn vaên Sôn, tieåu ñoaøn tröôûng TÑ3ND, bò thöông hö moät maét, vaø thieáu taù Voõ thanh Ñoàng thay theá. Vôùi söï yeåm trôï cuûa phaùo binh vaø khoâng quaân, cuøng söï chieán ñaáu duõng caûm kieân cöôøng cuûa chieán só nhaûy duø, neân treân ñöôøng tieán quaân, maëc duø ñòch ñaõ phaùo haøng ngaøn ñaïn ñaïi baùc ñuû loaïi: 105 ly, 122 ly noøng ngaén vaø noøng daøi, 130 ly,...vaøo caùc ñôn vò nhaûy duø; nhöng vaãn khoâng ngaên caûn ñöôïc böôùc tieán cuûa quaân ta.
Ñaàu thaùng 9/1972, LÑ1ND ñaõ laøm chuû tình hình, chieám laïi phaàn lôùn ñaát ñai Quang Trò, ñaùng keå nhaát laø caên cöù cuûa Trung ñoaøn 11 Thieát kî vaø caên cöù Trung ñoaøn 1 Boä binh. Sö ñoaøn 304 CSBV ñaõ bò LÑ1ND ñaùnh ñuoåi veà höôùng Baéc. LÑ1ND tieáp tuïc môû roäng vuøng traùch nhieäm veà höôùng Taây, chieám nuùi Taân Teùo (phía Taây Baéc La Vang); roài thoïc saâu xuoáng laøng Nhö Leä gaàn bôø soâng Thaïch Haõn, caùch caàu Loø Reøn Quaûng Trò khoaûng 2 caây soá ñöôøng chim bay.
Haøng ngaøy, caùc ñôn vò cuûa LÑ1ND vaø LÑ3ND ñeàu chaïm ñòch, thöôøng ôû caáp trung ñoäi, ñaïi ñoäi, vaø ñoâi khi tôùi caáp tieåu ñoaøn.
Trong cuoäc tieán quaân cuûa caùc ñôn vò Duø coù moät chuyeän ngoä nghónh laø traän chieán taïi Caàu Tröôøng Phöôùc, ôû 2 caây soá phía Nam La Vang. Luùc ñoù ñòch söû duïng caùc chieán xa chôû quaân BTR-85 vaø thieát giaùp yeåm trôï loaïi nheï laø PT-76, tieán thaúng töø Baéc xuoáng Nam treân quoác loä 1. Khi vöøa qua khoûi caàu thì bò ñôn vò Duø chaän laïi; sau gaàn hai giôø quaàn thaûo, ñòch bò phaùo binh, khu truïc, vaø caùc vuõ khí choáng chieán xa baén doàn daäp.
Coäng quaân chòu khoâng noåi phaûi ruùt chaïy; quaân Duø nhaøo ra truy kích, khieán chieán xa ñòch hoaûng loaïn, tranh laán nhau chaïy ñeán noãi moät chieác PT-76 vöøa qua caàu chöa kòp ñoå doác thì chieác PT76 keá ñaõ treøo leân noùc chieác tröôùc, khieán ñòch phaûi boû xe chaïy troán laáy ngöôøi.
Khi quaân Duø ñeán caàu, thaáy caûnh töôïng ñoù cöù ñeå y nguyeân. Sau naày baùo chí ñeán chuïp hình, vaø ñaàu naêm 1973 luùc daân chuùng leân thaêm nhaø thôø La Vang, thöôøng döøng laïi ñeå chuïp hình löu nieäm. Coù leõ hieän nay, moät soá ngöôøi daân mieàn Trung vaãn coøn giöõ ñöôïc nhöõng taám hình naày (beân traùi cuûa 2 chieác PT-76 laø 1 chieác BTR-85 bò ñöùt xích coøn naèm nghieâng taïi ñoù).
Thaùng 9/1972, Löõ ñoaøn 3 ND, do ñaïi taù Tröông vónh Phöôùc chæ huy, ñaõ tieán saâu vaøo daõy Tröôøng Sôn ñeå taùi chieám caên cöù Barbara. Cuoäc tieán quaân thaät gian nan vì ñoài nuùi truøng ñieäp, caây röøng raäm raïp, raát khoù quan saùt; thôøi tieát laïi luoân luoân bò maây muø che phuû, khoâng theå söû duïng khoâng yeåm. Chæ coù phaùo binh 105 ly (11 caây soá) vaø 155 ly (taàm 14 caây soá röôõi) yeåm trôï.
Nhôø coù nhieàu ñieåm che daáu, neân ñòch thöôøng aån naáp chaän ñöôøng tieán quaân. Nhaát laø khi caøng gaàn caên cöù Barbara, caây röøng caøng raäp raïp. Töø döôùi chaân nuùi nhìn leân chæ thaáy moät maøu xanh thaãm; ñöôøng leân nuùi laïi thaúng ñöùng vaø ngoaèn ngoeøo; töø chaân nuùi nhìn leân binh só khoâng thaáy roõ caên cöù.
Trung töôùng Dö quoác Ñoáng, Tö leänh SÑND, chæ thò LÑ3ND phaûi chieám cho ñöôïc caên cöù chieán thuaät naày, ñeå ngaên chaän ñöôøng xaâm nhaäp cuûa CSBV, vaø ñeå laøm ñaøi quan saùt ñieàu chænh phaùo binh tieâu dieät caùc khaåu phaùo ñòch, maø vaãn hay baén veà choã truù quaân cuûa ta taïi caàu Myõ Chaùnh vaø caên cöù Nancy.
Sau nhöõng laàn ñaùnh ban ngaøy khoâng keát quaû, Löõ ñoaøn tröôûng quyeát ñònh cho ñoät kích ñeâm. Nhieäm vuï ñöôïc giao phoù cho TÑ8ND do trung taù TÑP Ñaøo thieän Tuyeån chæ huy.
Sau khi hoïp caùc ñaïi ñoäi tröôûng, trung taù Tuyeån quyeát ñònh daãn hai ñaïi ñoäi thoïc saâu vaøo phía Taây caên cöù Barbara; vaø tieåu ñoaøn phoù chæ huy hai ñaïi ñoäi coøn laïi tieáp tuïc taán kích maët chính ñeå caàm chaân ñòch (kieåu döông Ñoâng kích Taây). Quaû nhieân vôùi yeáu toá baát ngôø, hai ñaïi ñoäi ñaõ treøo doác leân tôùi ñænh; roài daøn quaân ñoàng loaït vöøa baén vöøa la xung phong vang reàn ñænh nuùi. Ñòch bò trôû tay khoâng kòp, hoaûng hoát chaïy taùn loaïn.
Traän naày TÑ8ND baét ñöôïc khaù nhieàu tuø binh thuoäc sö ñoaøn 324; tòch thu raát nhieàu vuõ khí ñuû loaïi; vaø ñaëc bieät nguyeân moät ñoaøn xe tieáp vaän hôn 20 chieác goàm xe Zin, Molotova,...Treân xe coøn chaát ñaày löông khoâ, ñaïn döôïc, vaø mìn baãy ñuû loaïi. TÑ8ND coù 1 só quan bò hy sinh vaø 3 binh só bò thöông.
Ngaøy hoâm sau trung taù Ninh cho laùi nguyeân ñoaøn xe vaän taûi ñeán caên cöù Nancy; roài tieáp tuïc chaïy qua caàu Myõ Chaùnh, An Loã, cuoái cuøng veà tôùi caây soá 17 (caên cöù Hieäp Khaùnh), nôi baûn doanh cuûa Sö ñoaøn Nhaûy duø. Daân chuùng hai beân ñöôøng thaáy ñoaøn xe ñi qua, daãn ñaàu laø chieác Jeep cuûa quaân caûnh Duø, tieáp sau laø hôn 20 chieác xe chôû ñaày trang cuï cuûa CSBV coøn nguyeân caây laù nguïy trang quanh xe, cuøng moät soá côø VC. Moïi ngöôøi ñeàu voã tay hoan hoâ vaø reo hoø möøng rôõ vang trôøi.
Luïc soaùt chung quanh chaân nuùi caên cöù Barbara, caùc binh só Löõ ñoaøn 3 coøn tòch thu moät soá suùng ñaïi baùc 122 ly noøng daøi; nhöõng xe suùng phoøng khoâng gaén ñaïi baùc 37 ly vaø 57 ly. Ngoaøi ra coøn laáy laïi ñöôïc maáy khaåu ñaïi baùc 105 ly cuûa ta maø ñòch ñaõ chieám ñöôïc luùc tröôùc taïi phía Baéc tænh Quaûng Trò. Chính chuùng ñaõ keùo nhöõng suùng naày xuoáng Barbara ñeå baén vaøo caùc vò trí ñoùng quaân cuûa caùc ñôn vò Duø.
Giöõa thaùng 9/1972, LÑ2ND ñöôïc leänh tieán saâu vaøo söôøn nuùi phía Taây (BCH Löõ ñoaøn ñoùng taïi caàu Tröôøng Phöôùc), vôùi nhieäm vuï môû saâu roäng vaøo caùc vuøng ñoài nuùi ñeå tìm vaø tieâu dieät ñòch, nhaèm muïc ñích ngaên chaän khoâng cho ñòch tieán veà phía Nam vaø ñoàng baèng ôû höôùng Ñoâng.
Vaøo cuoái thaùng 9/1972, thôøi tieát luoân thay ñoåi, maây xaùm bao phuû ñaày trôøi, taàm quan saùt töø treân cao bò haïn cheá. Möa nhieàu neân di chuyeån vaø tieán quaân khoù khaên. Ñòch thöôøng xuyeân söû duïng phaùo binh taàm xa (130 ly, 122 ly noøng daøi) baén vaøo caùc vò trí ñoùng quaân cuûa Duø.
Töø caên cöù Barbara, ñaøi quan saùt cuûa TÑ8ND cho bieát ban ñeâm caùc ñoaøn xe ñòch di chuyeån ôû söôøn Taây khaù nhieàu; ñeøn xe chieáu saùng moät ñoaïn daøi.
Giöõa thaùng 10/1972, LÑ2ND ñöôïc leänh taùi chieám caên cöù Ann ôû phía Taây tænh Quaûng Trò 12 caây soá ñöôøng chim bay (caên cöù Ann trong baûn ñoà goïi laø vuøng ñoäng OÂng Do).
Noã löïc chính laø TÑ7ND cuûa thieáu taù Traàn ñaêng Khoâi, caùnh traùi coù TÑ5ND cuûa trung taù Nguyeãn chí Hieáu, K14ÑL, (sau ñoù thieáu taù Buøi Quyeàn leân thay); ñoaøn quaân tröïc chæ veà caên cöù Ann.
Hai tieåu ñoaøn cuûa thieáu taù Meã vaø thieáu taù Ñoàng traán giöõ maët Baéc khoâng cho ñòch xuoáng tieáp vieän; ñoàng thôøi coù nhieäm vuï baûo veä söôøn phaûi cho TÑ7ND.
Thôøi tieát luùc naày möa gioâng gioù loác lieân mieân, nöôùc soâng daâng leân do nguoàn cao töø nuùi ñoå xuoáng. Vieäc tieáp teá vaø taûn thöông raát khoù khaên; tröïc thaêng phaûi bay raø thaáp ngoïn caây moãi khi vaøo vuøng caùc Tieåu ñoaøn. Khu vöïc ñoäng OÂng Ñoâ (caên cöù Ann) laø vuøng ñoài nuùi troïc, chæ coù coû vaø raát ít buïi caây. Ñöùng treân ñænh caên cöù coù theå nhìn thaáy AÙi Töû (ôû phía Nam Ñoâng Haø vaø phía Baéc caàu Thaïch Haõn). Taïi ñaây cuõng coù theå quan saùt vuøng Nam Cam Loä vaø Höng Hoùa. Treân caên cöù coù moät phaùo ñoäi 155 ly, tröôùc do quaân Myõ ñoùng caên cöù hoûa löïc naày, sau baøn giao laïi
cho quaân ñoäi VNCH traán giöõ.
Taùi Chieám Coå Thaønh:
Treân ñöôøng tieán quaân, khi vöøa vöôït qua ngaõ ba Long Höng, phía Ñoâng quoác loä I, TÑ5ND ñaõ chaïm ñòch nhieàu laàn, ña soá laø caùc ñôn vò phaùo binh vaø phoøng khoâng cuûa ñòch.
Theo phoùng vieân Chad Huntley cuûa UPI, caùc vò Tö Leänh chieán tröôøng ñaõ ñöa ra 3 keá hoaïch khaùc nhau ñeå taùi chieám coå thaønh Ñinh Coâng Traùng. Keá hoaïch thöù nhöùt laø caùc löïc löôïng Duø vaø TQLC seõ taán coâng chính dieän. Keá hoaïch thöù hai laø cho Khoâng Quaân san baèng coå thaønh ra bình ñòa. Keá hoaïch choùt laø bao vaây ñeå ñòch ñoùi khaùt seõ ñaàu haøng.
Cuoái cuøng, ñeå khoûi bò trì hoaõn ñôïi aên phaùo ñòch, keá hoaïch thöù nhaát ñöôïc thi haønh, ñoâi beân seõ ñoái maët phaân taøi cao thaáp vaø thöû gan anh huøng. Döôùi con maét cuûa haøng chuïc phoùng vieân chieán tröôøng töø khaép nôi treân theá giôùi, roài ñaây haøng trieäu ngöôøi khaùc seõ bieát tôùi traän thöû löûa ñeå ñaùnh giaù khaû naêng vaø tinh thaàn chieán ñaáu cuûa chieán só QLVNCH.
Theo söû lieäu, coå thaønh ñöôïc xaây leân töø thôøi vua Gia Long nhaø Nguyeãn. Thaønh xaây baèng ñaát, chung quanh coù haøo saâu. Tôùi trieàu vua Minh Mang naêm 1838, thaønh ñöôïc phaù ñi vaø xaây laïi baèng gaïch daày vaø cao 5 thöôùc. Ngöôøi ta öôùc löôïng coù chöøng moät trung ñoaøn ñòch vôùi vuõ khi, ñaïn döôïc, vaø löông thöïc ñaày ñuû ñang truù aån kyõ trong nhöõng loâ coát kieân coá chung quanh töôøng thaønh vaø caùc coâng söï chaéc chaén beân trong coå thaønh.
Tieåu ñoaøn 5 Nhaûy duø ñöôïc vinh döï nhaän traùch nhieäm tieán chieám coå thaønh Ñinh coâng Traùng. trung taù TÑT Nguyeãn chí Hieáu, K14 ÑL, vaø thieáu taù TÑP Buøi Quyeàn, K16 ÑL, laø hai só quan giaøu kinh nghieäm chieán tröôøng töø traän Maäu Thaân 68, Kampuchia 69, Haï Laøo 71, ñeán traän noåi tieáng An Loäc, Bình Long naêm 1972. Baây giôø treân chieán tröôøng soâi ñoäng Trò Thieân naày, hai anh ñang höôùng daãn Tieåu ñoaøn thieän chieán Nhaûy Duø treân ñöôøng tieán chieám Coå Thaønh.
Ñòch quaân phuïc saün ñeå chaøo ñoùn nhöõng chieán só TÑ5ND, maëc daàu phi phaùo yeåm trôï toái ña, nhöng vöøa ñaùnh vaøo laø doäi ra ngay, quaân ta bò caét ra laøm ba, moãi ñaïi ñoäi phaûi chieán ñaáu rieâng reõ. Caùc binh só Duø vöøa ñaùnh vöøa ñaøo haàm truù aån, ñoâi khi phaûi goïi phaùo baén ngay treân ñaàu mình vì ñòch vaø ta ñang caøy raêng löôïc, nhöng Coäng quaân bò thieät haïi nhieàu vì quaân soá ñoâng hôn vaø khoâng coù haàm truù aån caáp thôøi nhö quaân ta.
Vôùi söï yeåm trôï höõu hieäu cuûa phi phaùo, Ñaïi ñoäi 51 cuûa Tröông ñaêng Só, K21ÑL, cuøng Ñaïi ñoäi 52 cuûa Hoà Töôøng, K26TÑ, Ñaïi ñoäi 53 cuûa Leâ höõu Chí, K20ÑL, vaø Ñaïi ñoäi 54 cuûa Nguyeãn tieán Vieät, k23ÑL, ñaõ ñaäp tan caùc choát ñòch, tieán thaúng leân Tri Böu, Ñoâng Baéc coå thaønh Quaûng Trò. Caùc ñaïi ñoäi tòch thu ñöôïc nhieàu vuõ khí naëng, khoaûng 10 ñaïi baùc 130 ly vaø 122 ly.
Ñoái dieän vôùi coå thaønh, caùc ñaïi ñoäi tröôûng cuûa TÑ5ND caûm thaáy khöïng ngöôøi. Moät muïc tieâu voâ cuøng kieân coá, chung quanh coù haøo saâu chöøng gaàn 10 thöôùc. Coå thaønh nguyeân laø doanh traïi cuûa tieåu khu Quaûng Trò, thaùng 4/72 vöøa qua, Boä tö leänh SÑ3BB töø caên cöù AÙi Töû ñaõ dôøi veà ñaây. Töôùng Vuõ vaên Giai, TL/SÑ3, ñaõ cho tu boå vaø xaây döïng theâm nhieàu heä thoáng phoøng thuû kieân coá môùi. Khi loït vaøo tay ñòch, nôi ñaây trôû thaønh moät khoái ñaù to ñöôïc bao boïc bôûi nhöõng hoûa taäp caän phoøng baèng 130 ly vaø 122 ly töø beân kia soâng Thaïch Haõn vaø baèng nhöõng suùng ñaïi baùc 57 ly, 75 ly, B40, vaø thöôïng lieân ñaët treân bôø thaønh maø nhöõng xaï thuû ñaõ bò xích chaân vaøo suùng.
Sau hôn 2 tuaàn ñoái traän, TÑ5 hao khoaûng 100 ngöôøi vöøa cheát vaø bò thöông, cuoái cuøng tieåu ñoaøn quyeát ñònh choïn toaùn caûm töû ñeå döïng côø laøm khí theá cho cuoäc chieán ñaáu cam go naày.
Nhieàu ngöôøi tình nguyeän, nhöng 8 chieán só ñöôïc choïn, hoï laø nhöõng chieán só tröôùc ñaây ñaõ ôû trong Löïc Löôïng Ñaëc Bieät, töøng nhaûy toaùn vaøo loøng ñòch. Trung taù Hieáu quyeát ñònh laøm moät vieäc ngoaøi quyeàn haïn cuûa mình, anh ñaõ thaêng cho moãi ngöôøi hai caáp ñeå 8 chieán só hieåu raèng, moïi ngöôøi ñeàu kính troïng caùc anh, nhöõng traùng só Kinh Kha thôøi nay.
Buoåi chieàu ngaøy 24/7/1972, sau khi chieác oanh taïc cô cuoái cuøng rôøi vuøng, hoaøng hoân cuõng vöøa phuû xuoáng treân Coå Thaønh. Tieáng suùng thöa thôùt roài im haún laøm cho chieán tröôøng boãng nhieân chìm trong khung caûnh tónh mòch. Nhöng chính trong nhöõng giaây phuùt ngöôøi lính töôûng seõ ñöôïc nghæ ngôi giaây laùt sau moät ngaøy daøi ñoät phaùo nhích leân töøng taác ñaát, thì thaät ra ñaây laø khoaûng thôøi gian nguy hieåm nhaát, vì ñòch thöôøng lôïi duïng ñeâm toái moø vaøo ñaùnh ñaëc coâng. Bôûi vaäy khi maøn ñeâm phuû xuoáng, ñoù laø thôøi gain “Thaân ai naáy lo, hoàn ai naáy giöõ.
Nhöng buoåi toái hoâm nay, 8 chieán só Duø trong toaùn “Quyeát töû” ñang chuaån bò vöôït qua ñoaïn ñöôøng cam go nhaát trong ñôøi, ñoaïn ñöôøng töø ñieåm xuaát phaùt ñeán chaân bôø thaønh, moät ñoaïn ñöôøng maø hôn 2 tuaàn nay, ngaøy naøo caùc chieán só Duø cuõng ñoå maùu ñeå thaâu ngaén töøng taát ñaát, nhöng maø bôø töôøng cuûa ngoâi thaønh coå kia vaãn coøn söøng söõng nhö ngaïo ngheã nhö thaùch ñoá!
Caùi khoaûng troáng 300 thöôùc ñoù laø voøng ñai cuûa töû thaàn. Moät maøn löôùi hoûa löïc daøy ñaëc bao phuû voøng ñai naày, giaû thöû neáu moät con boø suùt chuoàng chaïy vaøo thaønh, laäp töùc noù seõ bò haøng chuïc vieân ñaïn ghim vaøo mình tröôùc khi ñeán döôùi bôø thaønh. Laïi theâm nhöõng toaùn ñaëc coâng hoaëc tieàn ñoàn ñòch “Ñoän thoå” beân ngoaøi ñeå kòp thôøi phaùt hieän nhöõng toaùn xaâm nhaäp.
Khi ñöôïc giao phoù nhieäm vuï taùi chieám Quaûng Trò, caùc löïc löôïng ta ñaõ chuaån bò saün nhöõng laù côø ñeå döïng leân coå thaønh, vaø ñeâm nay, toaùn caûm töû cuûa ta seõ thöïc hieän coâng taùc thieâng lieâng ñoù. Taïi ñieåm xuaát phaùt, 8 chieán só Duø ñeàu saün saøng. Haï só Traàn Taâm laøm tröôûng toaùn, Haï só Hoà Khang ñöôïc chæ ñònh giöõ laù côø ñeå saün saøng caém leân treân Coå Thaønh.
Khoaûng 4 giôø saùng, trong boùng ñeâm, taùm duõng só laëng leõ khôûi haønh; sau löng hoï, caáp chæ huy, baïn ñoàng ñoäi doõi maét nhìn theo, göûi gaém nôi hoï nhöõng lôøi chuùc bình an, nhöõng nieàm tin, vaø nieàm hy voïng. Hoï ra ñi nhö Kinh Kha sang Taàn ngaøy xöa, soâng Dòch Thuûy tuy roäng nhöng vaãn deã qua hôn 10 thöôùc haøo saâu tröôùc maët, 9 baäc theàm roàng cuûa vua Taàn thuûy Hoaøng tuy cao nhöng deã leân hôn 5 thöôùc töôøng thaønh coå naày.
Taùm ngöôøi maát huùt trong boùng ñeâm raát nhanh. Nhöõng ngöôøi ôû laïi theo doõi troâng chôø, hoï caàu mong ñeâm nay vaãn lieân tuïc yeân tónh. Thôøi gian nhö ngöøng laïi, khoâng coù tieáng ngöôøi, khoâng coù hoûa chaâu, khoâng coù tieáng suùng, chæ coù tieáng coân truøng voïng leân gioáng nhö ñeâm nay laø ñeâm thanh bình cuûa nhöõng ngaøy chöa xaûy ra cuoäc xaâm laán cuûa quaân Baéc phöông.
Trong boùng ñeâm daøy ñaëc, caùc ñoàng ñoäi ñang göôøm suùng öùng chieán saün saøng, hoï ñeám töøng phuùt vaø laéng tai nghe töøng tieáng ñoäng. Chöa coù tieáng suùng noå nghóa laø toaùn caûm töû vaãn chöa bò loä. Nhöng neáu hoûi giôø naày hoï tieán tôùi ñaâu thì khoâng ai coù theå traû lôøi. Coù theå 100 thöôùc, 200 thöôùc, ñang vöôït haøo saâu, ñang ñöùng döôùi chaân thaønh, cuõng coù theå ñaõ bò baét soáng moät caùch nheï nhaøng ñeå chôø toaùn khaùc tieáp tuïc tieán vaøo ?
Moïi ngöôøi chæ bieát chôø ñôïi, ñoaùn moø. Boãng ngay höôùng hoï vöøa ñi, treân maët thaønh, moät boùng ñen ñoät nhieân nhoâ leân giöõa baàu trôøi môø saùng, bay phaát phôùi theo chieàu gioù: Laù côø !!!
Cuøng luùc ñoù, trong söï tónh mòch cuûa chieán ñòa, nhöõng tieáng hoâ doõng daïc vang leân: “Nhaûy Duø coá gaéng, Nhaûy Duø chieán thaéng, Vieät Nam Coäng Hoøa muoân naêm!”
Tieáng hoâ loàng loäng trong ñeâm khuya vang doäi caû coå thaønh. Luùc aáy trôøi saép saùng, Tröông Ñaêng Só vaø Hoà Töôøng daãn quaân vöôït qua haøo saâu, tieán theo choã 8 duõng só ñaõ chieám goùc thaønh laøm ñaàu caàu. Boãng moät loaït ñaïi baùc 57 ly tröïc xaï vaøo nôi döïng côø, caû chuïc caây thöôïng lieân cuøng chaâu muõi vaøo nhaû ñaïn nhö möa. AÙnh saùng cuûa maøn löûa ñaïn laøm noåi leân moät laù côø vaøng ba soïc ñoû ñang caém treân maët thaønh, môùi vöøa tung bay tröôùc gioù nay ñaõ rôi xuoáng phuû treân mình Haï só Hoà Khang, ngöôøi chieán só caém côø treân bôø thaønh ñaõ vónh vieãn ra ñi, boû laïi vôï vaø 3 con coøn thô daïi!
Tröông ñaêng Só vaø Hoà Töôøng laø 2 Ñaïi ñoäi tröôûng treû tuoåi, gan daï, ñaõ laäp nhieàu chieán coâng oanh lieät taïi Haï Laøo vaø An Loäc. Hai anh chæ huy anh em ñaïi ñoäi, lôïi duïng toaùn Quyeát töû chieám ñöôïc ñaàu caàu ôû bôø thaønh, vöôït qua “Voøng ñai töû thaàn”, vöôït qua haøo saâu döôùi chaân thaønh vôùi söï yeåm trôï toái ña cuûa phaùo binh vaø khoâng quaân. Khi nhöõng khinh binh ñi ñaàu ñaõ döïng trôû laïi ngoïn côø thì moät tai naïn thaûm khoác xaûy ra: hai phi tuaàn khu truïc cuûa ta, khoâng bieát vì moät söï laàm laãn naøo, ñaõ chuùi xuoáng truùt bom ngay treân ñaàu 2 ñaïi ñoäi, Tröông ñaêng Só la leân thaát thanh trong maùy truyeàn tin, bom noå, caû 2 ñaïi ñoäi tan naùt: gaàn 40 bò thöông, 4 hy sinh trong ñoù coù Hoà Só Thô vaø TS Hoà Con,... laø nhöõng chieán só kieân cöôøng! Baây giôø ôû UÙc Chaâu, vôùi thaân hình ñaày thöông tích, moãi laàn nhôù laïi côn aùc moäng naày, Só caûm thaáy ngaäm nguøi thöông cho soá phaän ngöôøi chieán binh QLVNCH, binh chuûng Nhaûy Duø, vaø Ñaïi ñoäi 51 cuûa anh.
Ngaøy 27/7/72, löïc löôïng Duø ñöôïc leänh baøn giao coå thaønh laïi cho TQLC, söï thay ñoåi nhieäm vuï ñoät ngoät naày coù moät soá ngöôøi thaéc maéc, nhöng leänh haønh quaân laø nhieäm vuï chung cuûa taát caû, danh döï cuõng laø danh döï chung cuûa quaân nhaân QLVNCH.
Ngaøy naøo cuõng coù tuø binh giaûi giao Ban 2 Löõ ñoaøn, tuø binh ña soá laø Trung ñoaøn 141 vaø 165 thuoäc Sö ñoaøn 324 CSBV.
Hai Ñaïi ñoäi cuûa TD7ND do thieáu taù Nguyeãn Loâ, K18ÑL, treân ñöôøng tieán quaân gaëp nhieàu trôû ngaïi hôn, vì quaân soá boä binh ñòch taäp trung daøi töø bôø Baéc soâng Nhung tôùi ñoài 24, nhieàu nhaát laø ôû döôùi chaân nuùi caên cöù Ann. Coäng quaân coù phaùo binh vaø chieán xa yeåm trôï; vì laø vuøng ñoài troïc neân coâng binh ñòch ñaõ laäp caùc con ñöôøng doïc ngang, ñeå vaän chuyeån tieáp lieäu vaø ñoàng thôøi deã daøng ñieàu ñoäng chieán xa. Boä binh ñòch thöôøng ñaøo haàm khoeùt saâu vaøo caùc ñoài nuùi ñeå traùnh bom ñaïn cuûa khoâng quaân vaø phaùo binh cuûa ta. Thôøi tieát möa gioù trieàn mieân ñaõ aûnh höôûng ñeán söï yeåm trôï cuûa khoâng quaân vaø tieáp teá taûn thöông cuûa caùc tieåu ñoaøn; nhöõng trôû ngaïi thieân nhieân cuõng laøm chaäm böôùc tieán quaân cuûa TÑ7ND.
Cuoái thaùng 10/72, TÑ7ND cuõng tieán ñöôïc tôùi saùt caên cöù Ann; vaø sau caùc cuoäc ñuïng ñoä ñaãm maùu, tieåu ñoaøn ñaõ chieám ñöôïc ñoài yeân ngöïa, ñoài 24 ôû phía Ñoâng, vaø caùc ñoài ôû maët Nam caên cöù Ann. TÑ7ND ñaõ tieâu dieät ñöôïc moät soá chieán xa ôû chaân ñoài. Ba ñaïi ñoäi ñi ñaàu, moãi ñaïi ñoäi ñöôïc cung caáp moät toaùn tieàn saùt vieân phaùo binh ñeå söû duïng hoûa löïc tieâu dieät caùc chieán xa, caùc vò trí phoøng khoâng, vaø vò trí suùng coái, suùng coäng ñoàng cuûa ñòch.
Hai phaùo ñoäi 105 ly cuûa TÑ1PB Duø ñaõ yeåm trôï cho TÑ7ND raát höõu hieäu. Khi trôøi saùng toû, khoâng quaân cuõng ñöôïc daønh öu tieân cho TÑ7ND. Xaùc ñòch naèm la lieät treân ñöôøng tieán quaân.
Ñaàu thaùng 11/1972, sau nhöõng ñôït phi phaùo, TÑ7ND roát cuoäc ñaõ chieám ñöôïc caên cöù Ann; 6 khaåu phaùo 105 ly cuûa TQLC tröôùc khi ruùt ñaõ phaù huûy vaø boû laïi treân caên cöù naày nay caøng bò hö haïi hoaøn toaøn.
TÑ7ND baét soáng khoaûng 30 tuø binh thuoäc Trung ñoaøn 66 vaø 165 cuûa Sö ñoaøn 324 CSBV; tòch thu khoaûng 300 vuõ khí trong ñoù coù caû suùng coái 160 ly do Lieân xoâ cheá taïo. TÑ7ND cuõng bò toån thaát (vöøa cheát vaø bò thöông) khoaûng moät ñaïi ñoäi! Coù 2 ñaïi ñoäi tröôûng vaø 10 só quan bò thöông!
Chính töôùng Ngoâ quang Tröôûng khi nghe taùi chieám ñöôïc caên cöù Ann cuõng ñaõ thöøa nhaän laø caên cöù Ann vuøng ñoäng OÂng Ñoâ raát khoù ñaùnh; oâng ñaõ heát lôøi khen ngôïi chieán só TÑ7ND.
Sau khi oån ñònh vò trí, TÑ7ND ñöôïc TÑ6ND ra thay theá ñeå ruùt veà tuyeán sau taùi boå sung quaân soá vaø laøm löïc löôïng tröø bò.
Töø luùc maát vò trí quan troïng (caên cöù Ann), ñòch taäp trung noã löïc ñònh chieám laïi caên cöù naày vaø caùc ñieåm töïa vöøa maát. Coäng quaân phaùo kích döõ doäi vaøo vò trí caùc ñaïi ñoäi cuûa TÑ6ND baèng ñuû loaïi: hoûa tieãn 107 ly vaø 122 ly; roài oà aït taán kích vôùi chieán xa yeåm trôï. Binh só TÑ6ND ñaõ ñaøo haàm saâu vaøo söôøn ñoài ñeå traùnh phaùo ñòch. Luùc ñòch taán coâng thì hoï nhoâ ra khoûi mieäng haàm, söû duïng suùng caù nhaân, löïu ñaïn, vaø suùng coäng ñoàng choáng traû.
Phía Baéc caên cöù Ann khoaûng 1 caây soá röôõi coù moät ngoïn ñoài yeân ngöïa, tuy hôi thaáp nhöng coù theå cheá ngöï vaø kieåm soaùt ñöôïc ñöôøng tieán quaân töø söôøn Ñoâng vaø söôøn Taây caên cöù Ann. Taïi ñoù coù moät soá töû giaùc maø ñòch coù theå lôïi duïng ñöôïc. Vì vaäy moät ñaïi ñoäi TÑ6ND ñaõ traán giöõ, neân vieäc phoøng thuû caên cöù Ann ñöôïc baûo ñaûm hôn.
Suoát 2 tuaàn leã, Coäng quaân luaân phieân taán coâng caên cöù vaø ñieåm töïa nhieàu laàn; nhöng ñòch ñeàu bò thaát baïi phaûi chaïy thaùo lui bôûi hoûa löïc cuøng söï choáng traû quaù kieân cöôøng cuûa chieán só TÑ6ND vaø cuûa Phaùo binh yeåm trôï caän phoøng.
Khi truy kích, TÑ6ND cuûa Thieáu taù Thaønh “Ñen”, tòch thu ñöôïc haøng traêm suùng ñuû loaïi, xaùc ñòch naèm ngoån ngang döôùi chaân ñoài, khoâng baét giöõ ñöôïc moät tuø binh naøo caû.
Phaùo ñaøi bay B-52 ñaõ doäi haøng traêm taán bom xuoáng phía Baéc vaø söôøn Taây cuûa caên cöù, gaây cho ñòch toån thaát raát naëng neà. Coù theå noùi TÑ6ND vôùi taøi chieán ñaáu duõng caûm cuûa binh só, cuøng söï yeåm trôï doài daøo cuûa phi phaùo, neân ñaõ loaïi ra khoûi voøng chieán ít nhaát 2 tieåu ñoaøn thuoäc SÑ 308 CSBV. TD6ND coù 3 ñaïi ñoäi tröôûng bò thöông, khoaûng 150 quaân nhaân vöøa cheát vaø bò thöông.
Ñeå hoã trôï cho cuoäc taán coâng vaøo caên cöù Ann, ñòch ñaõ tung moät trung ñoaøn thoïc saâu vaøo thung luõng phía Ñoâng caên cöù giöõa TÑ3ND vaø TÑ6ND ñeå taán coâng ñoài 90 vaø caùc ñoài khaùc do TÑ3ND truù ñoùng nhaèm muïc ñích caét ñöùt ñöôøng tieáp vieän cho TÑ6ND. Coäng quaân ñöa vaøo raát nhieàu hoûa tieãn 107 ly (loaïi 12 noøng do Lieân Xoâ cheá taïo), cuøng suùng coái 82 ly, ñaïi baùc 75 ly, vaø suùng phoøng khoâng 12 ly 8, 37 ly ñeå baén chaän caùc tröïc thaêng tieáp teá vaø taûn thöông; ñoàng thôøi lieân tuïc phaùo khích vaøo choã truù quaân cuûa ta.
Traän chieán giaèng co ngoïn ñoài chieán thuaät 90 giöõa hai beân xaûy ra nhieàu laàn. Ban ngaøy binh só TÑ3ND chieám thì ban ñeâm ñòch phaûn coâng laáy laïi. Thaáy vaäy BTL/SÑND ñöa TÑ8ND leân taêng cöôøng cho LÑ2ND.
TÑ8ND ñöôïc leänh thoïc saâu tieán ñaùnh ñòch taïi vuøng thung luõng goïi laø muïc tieâu 18 (giöõa TÑ6ND vaø TÑ3ND). Ñang khí theá haêng haùi sau thôøi gian chænh bò vaø boå sung, TÑ8ND ñaõ hoaøn thaønh nhieäm vuï moät caùch xuaát saéc. Vôùi raát ít thieät haïi maø chæ trong 2 ngaøy ñaõ laøm chuû muïc tieâu 18, laáy ñöôïc kho ñaïn goàm suùng coái 61 ly, 82 ly, hoûa tieãn 107 ly,.....do ñòch voäi vaõ ruùt chaïy neân khoâng kòp phaù huûy .... Coäng quaân boû laïi traïm xaù vôùi nhöõng thöông binh coøn quaán baêng ñaày ngöôøi, ñang naèm cheát taïi caùc haàm cöùu thöông.
Binh só Duø tung ra luïc soaùt, ñaøo xôùi caùc uï ñaát khaû nghi vaø tòch thu ñöôïc suùng coái, ñaïi baùc khoâng giaät 57 ly, maùy truyeàn tin, suùng ñaïi lieân, vaø nhieàu suùng caù nhaân.
Thaùng 11/1972 thì toaøn vuøng chaïy daøi töø Baéc caên cöù Ann xuoáng ñeán phía Nam qua caên cöù Barbara trong daõy tröôøng sôn ñeàu hoaøn toaøn yeân tónh. Caùc ñôn vò Duø tieáp tuïc bung roäng vuøng kieåm soaùt, ñaõ tòch thu theâm ñöôïc nhieàu xe vaän taûi chôû quaân vaø trang cuï chieán ñaáu; cuøng löông thöïc (gaïo) cuûa ñòch.
Ngoaøi ra ta coøn phaùt giaùc haøng ñoaøn xe tieáp teá ñaõ bò bom B52 ñaùnh truùng, naèm nghieâng ngöûa ñoå tung toùe treân ñöôøng xaâm nhaäp.
Giöõa thaùng 12/1972, khi hoøa ñaøm Ba Leâ saép ñeán hoài keát thuùc quan troïng, Sö ñoaøn Duø cho leänh caùc ñôn vò môû roäng ra höôùng Taây. TÑ8ND chieám ñaùnh caên cöù Suzie ôû phía Taây caên cöù Ann khoaûng 3 caây soá, vaø thoïc saâu tôùi saùt bôø soâng Thaïch Haõn. Chæ trong 10 ngaøy Tieåu ñoaøn ñaõ hoaøn thaønh nhieäm vuï.
TÑ2ND ñöôïc leänh chieám vuøng “Ñoäng Tieân” ôû Taây Nam caên cöù Suzie khoaûng 4 caây soá. TÑ2ND chieám ñöôïc vuøng naày sau moät tuaàn leã giao tranh leû teû; binh só luïc soaùt tòch thu raát nhieàu löông thöïc goàm: gaïo, thòt, vaø caù hoäp, cuøng löông khoâ do Trung Coäng cung caáp. Ñòch boû chaïy vì caùc kho naày do haäu caàn canh giöõ, khoâng ñuû khaû naêng choáng ñôõ laïi caùc binh só thieän chieán cuûa TÑ2ND.
Thaùng 3/1973, saân bay Hoøa Myõ (töùc caên cöù Evan cuõ), do LÑ2ND traùch nhieäm, ñöôïc duøng ñeå caùc maùy bay C130 Hoa Kyø chôû tuø Phieán Coäng ñaùp xuoáng, roài duøng GMC chôû chuùng ra bôø soâng Thaïch Haõn trao ñoåi tuø binh theo Hieäp Öôùc Ba Leâ quy ñònh.
Haøng ngaøn tuø binh CSBV ñaõ ñöôïc trao traû cho phía beân kia, vaø ta cuõng ñaõ nhaän veà moät soá raát ít nhöõng chieán só VNCH do ñòch baét tröôùc kia (quaân CSBV thöôøng gieát haïi tuø binh).
Thaùng 9/1972, khi Toång thoáng Nguyeãn vaên Thieäu ra thaêm Quaûng Trò, ñaõ ñeán taän baûn doanh SÑND ôû Hieäp Khaùnh. Taïi ñaây, sau khi nghe Tö leänh SÑND vaø caùc só quan tham möu trình baøy dieãn tieán haønh quaân, vaø keát quaû caùc traän ñaùnh, Toång Thoáng ñaõ ra saân tröôùc coi caùc chieán lôïi phaåm tòch thu ñöôïc cuûa ñòch goàm: chieán xa T54, PT76, BTR85, caùc ñaïi baùc 122 ly, 75ly noøng ngaén vaø noøng daøi, 130 ly,...caùc suùng hoûa tieãn vaø ñaïn: 107ly, 122 ly, SA7, AT3; caùc loaïi suùng coái : 61 ly, 82 ly, 120 ly, vaø 160 ly (do Lieân Xoâ cheá taïo); maùy truyeàn tin, caùc xe vaän taûi Zin vaø Molotova saép haøng ñaày saân. Cuøng nhieàu trang cuï chieán ñaáu vaø quaân trang quaân duïng,....
Toång Thoáng cuõng böôùc leân ñöùng caïnh phaùo thaùp xe taêng T54 vaø baûo taøi xeá laùi chaïy 1 voøng saân; roài ngoài treân gheá giaøn phoøng khoâng 37 ly, söû duïng tay quay ñieàu khieån suùng leân, xuoáng, vaø quay voøng 360 ñoä .
Caùc ñôn vò thuoäc SÑND ñaõ hoaøn thaønh ñöôïc nhieäm vuï giao phoù, vì chuùng ta coù nhöõng binh só gan daï, chòu ñöïng, vaø thieän chieán; caùc Haï só quan öu tuù nhieàu kinh nghieäm chieán tröôøng; caùc só quan trung, ñaïi ñoäi tröôûng taøi gioûi, ña naêng, ña hieäu; caùc tieåu ñoaøn tröôûng ñieàu quaân raát xuaát saéc, phaûn öùng lanh leï, öôùc tính chính xaùc, vaø söû duïng hoûa löïc yeåm trôï höõu hieäu ....
Trong moät thôøi gian haïn ñònh, töôùng Ngoâ quang Tröôûng ñaõ ñieàu ñoäng 2 ñôn vò Toång Tröø Bò taùi chieám laïi ñöôïc Quaûng trò, nôi ñòch quaân ñaõ doàn heát löïc löôïng chuû choát ñeå thaùch ñoá quaân löïc Vieät Nam Coäng Hoøa. Töôùng Tröôûng ñaõ dieät ñòch khoâng phaûi baèng moät cuoäc phaûn coâng ñaïi quy moâ, maø baèng nhöõng cuoäc taán kích nho nhoû vaø lieân tuïc, moãi ngaøy moät khaùc vaø ôû nhöõng ñòa ñieåm khoâng gioáng nhau, nhaèm muïc ñích tieâu hao ñeå roài dieät goïn ñòch. OÂng tieáp tuïc cho haønh quaân phaûn coâng laán ñaát laàn veà ñeán thò xaõ Quaûng Trò. Sau ñoù chieám laïi thaønh phoá vaø bao vaây roài tröông côø leân coå thaønh Ñinh coâng Traùng.
OÂng cho leänh boá trí quaân phoøng thuû phía Nam soâng Thaïch Haõn, duøng phía Baéc bôø soâng nhö vuøng traùi ñoän ñeå cuûng coá vaø toå chöùc caùc tuyeán phoøng ngöï, söû duïng troïng phaùo toái ña ñeå ngaên chaän ñòch quaân tieán gaàn bôø soâng (Nguõ giaùc Ñaøi vaø caùc danh töôùng ngoaïi quoác heát söùc khaâm phuïc söï chieán ñaáu duõng caûm cuûa Quaân löïc Vieät Nam Coäng Hoøa noùi chung, SÑND vaø Sö ñoaøn TQLC noùi rieâng.
Sau traän naày, ñòch quaân hoaøn toaøn maát khaû naêng chieám giöõ thò traán Quaûng Trò, vì coå thaønh ñoå naùt, thò xaõ tan taønh bôûi bom, ñaïn phaùo; neân chaùnh quyeàn laäp thò traán môùi taïi quaän Trieäu Phong, phía Baéc soâng Myõ Chaùnh. Ñòch quaân nuùp vaøo daõy nuùi Tröôøng sôn ôû phía Taây, thænh thoaûng phaùo vaøi quaû khuaáy roái, nhö ñeå chöùng toû coøn hieän dieän taïi ñaây. Vì vaäy caùc ñôn vò Duø thay phieân nhau leân caùc ñænh nuùi cao trong daõy Tröôøng sôn, laäp caên cöù ñoùng ñoàn gioáng nhö Ñòa phöông Quaân.
Ñieàu ñaùng buoàn laø ñaïi taù Nguyeãn troïng Baûo, Tham möu tröôûng SÑND, ñi quan saùt baèng tröïc thaêng, chaúng may maùy bay bò ñòch baén truùng vaø rôùt xuoáng vuøng phía Ñoâng Baéc caàu Myõ Chaùnh, oâng bò töû thöông cuøng trung taù Huyønh long Phi, CHT/Phaùo Binh SÑND. Ñaïi uùy Lang bò thöông chaân vaø phoûng naëng caáp ba, coøn ñaïi uùy Coâng binh Nguyeãn thanh Nhaøn thì thaät may thoaùt khoûi naïn vì vôï ra thaêm neân ñaïi uùy Lang ñi theá. Tin naày laøm töôùng Ñoáng raát ñau buoàn vì bò maát ñi moät vò tham möu tröôûng taøi ba, möu löôïc, vaø taän tuïy,...ñaõ töøng giuùp oâng raát ñaéc löïc trong nhieàu naêm qua.
Ñeå keát thuùc loaït ghi nhaän naày, chuùng toâi xin nghieâng mình ghi ôn quaân nhaân caùc caáp cuûa SÑND, TQLC, BÑQ, BB, BCD, Phaùo Binh, Coâng Binh, Thieát Giaùp, Khoâng Quaân,... ñaõ ñem xöông maùu ra hieán daâng cho Toå Quoác....Coù nhöõng chieán só ñaõ naèm xuoáng vónh vieãn; coù nhöõng ngöôøi ñaõ thaønh pheá nhaân; coù nhöõng ngöôøi ñaõ thaønh tuø nhaân trong caùc traïi taäp trung,...taát caû ñaõ xaû thaân baûo veä ñaát nöôùc soáng coøn, mong cho nhaân daân mieàn Nam ñöôïc töï do no aám, haïnh phuùc hôn maáy chuïc naêm daøi....
Vaän nöôùc ñeán luùc suy vi!!! Nhöõng bieán coá baát lôïi ñaõ xaûy ra lieân tieáp, khieán moïi ngöôøi ly taùn, nhaø tan, nöôùc maát! Haøng trieäu ngöôøi phaûi löu vong ...
Nhöng chuùng ta tin raèng, roài ñaây seõ coù nhöõng ngaøy töôi saùng, thanh bình. Theá heä chuùng ta ñaõ khoâng ñöôïc höôûng, thì theá heä con chaùu chuùng ta seõ höôûng ....Theo lòch söû, khoâng moät cheá ñoä baïo taøn naøo, chæ bieát duøng vuõ löïc ñeå traán aùp daân chuùng, maø coù theå soáng laâu (Vöông Maõng, Taàn Thuûy Hoaøng beân taøu vaø Hoà quyù Ly, Hoà chí Minh cuûa Vieät nam); chuùng seõ phaûi suïp ñoå trong nay mai.
Göông saùng tröôùc maét ñaõ thaáy ñoù: Cheá ñoä Coäng saûn Lieân soâ ñaõ gaõy ñoå tan naùt; caùc nöôùc Ñoâng Ñöùc, Ba Lan, Tieäp Khaéc, Hung Gia Lôïi,....Coäng Saûn ñaõ phaûi guïc nhöôøng böôùc cho neàn daân chuû Töï Do ñi leân ......
Haõy tin ñi, chuùng ta seõ coù ngaøy naày.